در مقدّمه‌ى جلد دوم ، ذكر چند نكته لازم است : 1 - هرچند مىبايست منابع و مدارك مورد استفاده در تهيه‌ى اين مجموعه را در پايان جلد دوم مىآوردم ، ولى فكر كردم شايد فرصتى براى اتمام جلد دوم پيش نيايد و به همين خاطر بخش عمده‌ى منابع و مدارك مورد استفاده را در پايان جلد اول آوردم . 2 - در تأليف جلد دوم از اين مجموعه كه در واقع آخرين جلد آن مىباشد ، سعى شد كه در حدّ لزوم ، به حركت‌گذارى كلمات و اصطلاحات بيشتر توجّه شده و با رعايت و حفظ قالب اصلى عنوان‌ها و توضيح آن‌ها ، از كلمه‌ها و عبارت‌هاى فارسى و به عبارت ديگر : فارسىنويسى ، بيش از پيش استفاده شود . 3 - بسيارى از دوستان و عزيزان از اقشار مختلف جامعه‌ى علمى ، با تشويق ، انتقاد و راهنمايىهاى خود ، مؤلّف را مورد لطف و محبّت خود قرار دادند . اميد است همچنان بر مؤلّف منّت نهاده و هرگونه نظر و پيشنهاد خود را ارائه نمايند تا مورد استفاده قرار گيرد . در پايان جا دارد از همه‌ى عزيزانى كه در تهيه ، تصحيح ، چاپ و نشر اين مجموعه به هر نحو كمك نمودند ، بخصوص انتشارات « عالمه » كه زحمت چاپ و نشر آن را قبول كردند ، كمال تشكّر و قدردانى را نموده و براى همه‌ى ايشان آرزوى موفقيّت و سربلندى بنمايم . اللّهم عجّل لوليّك الفرج . و السّلام مؤلف 12 / 5 / 1381 هجرى خورشيدى